یادداشت به قلم رضا حسن زاده؛

مجتمع‌های سنتی و بین‌راهی؛ نیاز امروز خوی برای توسعه پایدار

یادداشت

شهر خوی با جاذبه‌های طبیعی بکر، بناهای فرهنگی-مذهبی و فرصت‌های کشاورزی می‌تواند به قطب گردشگری پیشرو در سطح ملی و منطقه‌ای تبدیل شود؛ اما تحقق این امر نیازمند توسعه زیرساخت‌های متنوع گردشگری، از جمله مجتمع‌های سنتی و بین‌راهی به عنوان یکی از ارکان اساسی توسعه پایدار است.

مجتمع‌های سنتی و بین‌راهی، مراکز خدماتی-رفاهی بین مسیرهای گردشگری و جاذبه‌های مقصد هستند که می‌توانند نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش رضایت، رفاه و امنیت گردشگران ایفا کنند. این مجتمع‌ها علاوه بر فضایی برای استراحت و تأمین نیازهای اولیه، حجمی از فرهنگ بومی و سنتی را به مسافران انتقال می‌دهند و به واسطه معماری و طراحی بومی، تجربه‌ای اصیل و بدیع خلق می‌کنند.

در خوی، ورود سالانه بیش از صد هزار گردشگر، به ویژه در ایام نوروز و تابستان، اهمیت ایجاد مجتمع‌هایی را که ضمن برخورداری از تجهیزات رفاهی کامل، فرهنگ محلی را زنده نگاه دارند، دوچندان می‌کند. حضور این گونه مجتمع‌ها، گردشگران را تشویق به اقامت طولانی‌تر، صرف غذاهای محلی، خرید صنایع دستی و مشارکت فعال در برنامه‌های فرهنگی و تفریحی می‌کند.

مجتمع‌های سنتی متناسب با فرهنگ خوی باید براساس معماری محلی مانند خانه‌های آجری و سنگی و المان‌های تزئینی اسلامی و سنتی طراحی شوند. فضای داخلی بهتر است ترکیبی از رستوران‌های بومی، کافی‌شاپ‌هایی با منوی خوراکی‌های محلی، بازارچه فروش صنایع دستی و کارگاه‌های هنرهای سنتی باشد.

فضاهای بازی و سرگرمی مخصوص کودکان و خانواده‌ها، اتاق‌های استراحت، پارکینگ مناسب و امکانات بهداشتی استاندارد باید برای جذب همه گروه‌های سنی تامین شود. همچنین بهره‌گیری از فناوری‌های نوین مانند سامانه‌های رزرو آنلاین و تبلیغات دیجیتال به افزایش دیده‌شدن و تمایل مسافران کمک می‌کند.

راه‌اندازی و توسعه مجتمع‌های سنتی و بین‌راهی علاوه بر جذب گردشگر، فرصت‌های شغلی متعددی برای مردم محلی ایجاد می‌کند؛ از پرسنل پذیرش و خدمات گرفته تا رستوران‌داران، هنرمندان صنایع دستی، رانندگان تور و راهنمایان نیز می‌توانند در این چرخه اقتصادی مشارکت کنند.
تأمین بازار ثابتی برای محصولات کشاورزی مانند آفتابگردان، عسل، خشکبار و تولیدات صنایع دستی نیز موجب پایداری کسب‌وکارهای محلی و حفظ فرهنگی بومی خواهد شد.

این بهبودها، در نهایت باعث کاهش مهاجرت به شهرهای بزرگ و تقویت بافت روستانشینی و شهری خوی می‌شود.

رضا حسن زاده/

خوی

مجتمع‌های سنتی و بین‌راهی؛ نیاز امروز خوی برای توسعه پایدار